Foodvalley NL nieuwe partner Business Innovation Program Food (BIPF)

BIPF ondersteunt startups en mkb’ers bij de realisatie van hun innovatie

Foodvalley NL heeft zich als partner aangesloten bij het Business Innovation Program Food (BIPF).  In het BIPF werken alle regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) en partners samen om transities in de food-sector te versnellen. Zij ondersteunen in een programma van 10 weken ondernemers in de agrofoodsector bij het omzetten van hun duurzame ideeën naar verdienmodellen.

Jonathan Teoh, Entrepreneurship lead bij Foodvalley NL: “Het mooie van BIPF is dat niet alleen startups kunnen deelnemen maar ook bestaande mkb’ers. Veel ondersteuningsprogramma’s richten zich op jong ondernemerschap, maar bestaande bedrijven – de ruggengraat van de economie- wil ook innoveren op gebieden die belangrijk zijn voor voedseltransitie. Ook zij moeten toegang krijgen tot programma’s en middelen.” Vorige week startte de 5e editie van BIPF.

‘Voor mkb’ers is het belangrijk te weten dat BIPF bestaat’

Teoh is bij Foodvalley NL verantwoordelijk voor ondernemerschap en innovatie-support,  ‘van belang voor álle fases van een bedrijf’. ”We ondersteunen en initiëren daarom diverse programma’s, zoals StartLife, Fastlane, programma’s voor scale-ups, en BIPF. Voor mkb’ers is het belangrijk te weten dat BIPF bestaat, dat ze toegang hebben tot ondernemerschap-support. Ik heb 11 jaar een eigen bedrijf gehad maar had nog nooit gehoord van ondersteuning bij ‘business development’. Ondernemers lopen vaak met een innovatief idee rond maar kennen de industrie niet, weten niet wat de trends zijn. Programma’s zoals BIPF ondersteunen mkb’ers op een laagdrempelige manier.” Deelnemers van BIPF trainen in 10 modules om op het juiste moment en de juiste manier aan de slag te gaan met hun visie, klant, product, impact, verdienmodel, team en samenwerkingen. Zij krijgen toegang tot de ervaring, kennis en het netwerk van betrokken partners zoals Foodvalley NL.

Versterken ecosysteem

Foodvalley NL, gevestigd in Wageningen, ontwikkelt en versterkt een internationaal ecosysteem van organisaties die samenwerken om de voedseltransitie te realiseren’. Teoh licht deze volzin toe: “In essentie brengen we partijen bij elkaar, nationaal, internationaal en cross-sectoraal. Door intensief contact met dit ecosysteem identificeren we de barrières voor innovatie en zetten we initiatieven op om deze barrières te slechten. Met ecosysteem bedoelen we alle partijen en mensen die nodig zijn om (stukjes van) de voedseltransitie te versnellen, zoals startups, corporates, mkb’ers, onderzoekers, financiers, overheden, regionale ontwikkelingsmaatschappijen en investeerders. Er zijn veel uitdagingen in de food sector. Hoe voeden we 9,6 miljard mensen in 2050,  gezond, duurzaam en betaalbaar?  Als voorbeeld: Verspilling is daarbij een belangrijk thema. In de hele keten wordt veel voedsel verspild, van producent tot consument. Hoe voorkomen we verspilling en wat doen we met reststromen? Alles wat geproduceerd is, en dus energie en tijd en aandacht heeft gekost, moeten we proberen zo hoog mogelijk te ‘verwaarden’.”

“We werken daarvoor met het model Ladder van Moerman. Onderaan de ladder, het minst wenselijk, staat het verbranden van reststromen. Aan de top: menselijke consumptie. Hoe hoger te verwaarden hoe waardevoller en hoe meer het bijdraagt aan voedseltransitie en het voeden van mensen. We vinden het belangrijk om naar uitdagingen te kijken vanuit verschillende disciplines en sectoren. Samen de infrastructuur bouwen om elkaar te vinden en zo innovatie te versnellen.”

Smeerolie

Foodvalley werkt samen op drie thema’s: eiwittransitie, circulair agrifood, en voeding en gezondheid. Teoh geeft een voorbeeld rond het eerste thema: “We werken aan projecten rond de ‘Eiwitboeren van Nederland’, voor een gezonder verdienmodel voor de teelt van eiwitrijke gewassen. Het lijkt eenvoudig: als je meer plantaardige eiwitten wilt, moet je meer zaaien. Maar de hele waardeketen moet opgebouwd worden. Het is niet alleen het zaaien; de oogst moet verwerkt worden, de boeren moeten er geld mee verdienen en de consument moet het willen kopen en eten. Wij zijn de smeerolie in zo’n project. Elke schakel van de keten is belangrijk maar niemand voelt zich eindverantwoordelijk voor de héle keten, die rol pakken wij.” Een goed voorbeeld hiervan is de recentelijke afgesloten ‘Bean Deal. Een greendeal op eiwitrijke gewassen met 55 partijen in Nederland. Launch Bean Deal in the Netherlands (foodvalley.nl)

Foodvalley NL en alle negen ROM’s staan achter de Verspillingsvrije Week 12 t/m 18 september 2022. 

Vacature Algemeen Secretaris – ROM-directeuren

Wil jij deel uitmaken van het landelijke netwerk van Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen in Nederland? Dan is dit je kans!

De regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) is een onderneming met publieke aandeelhouders, gericht op het versterken van de economie en werkgelegenheid in een regio. Wij zijn een neutrale speler in de regio en hebben geen winstoogmerk. Jaarlijks realiseren de ROM’s duizenden nieuwe arbeidsplaatsen en miljarden aan investeringen in de regionale economie.

Door te innoveren, investeren en internationaliseren zijn de ROM’s daarmee de regionale aanjagers van innovatie- en concurrentiekracht. Wij zetten ons in om op maatschappelijke thema’s zoals bijvoorbeeld gezondheid, duurzaamheid, voeding en digitalisering voor en met het innovatieve mkb impact te maken. Sinds 2021 is er een landelijk dekkend netwerk van ROM’s.

Ter strategische ondersteuning van de 9 ROM directeuren zoeken we een algemeen secretaris.

Hoe ziet je baan eruit?

De ROM-directeuren hebben flinke ambities en zij komen regelmatig bijeen om resultaatgericht samen te werken aan het realiseren van onze regio-overstijgende plannen. De ROMs zijn nu landelijk dekkend en willen vanuit de kerncompetenties ontwikkelen, investeren, internationaliseren en innovatieve ecosystemen versterken. Ingezette trajecten waarop de ROMs samenwerken en synergie zoeken betreffen bijvoorbeeld de landelijke pilot op o.a. thema’s groene chemie en smart industry, het stroomlijnen van onze business intelligence, impact reporting en stakeholder management.

Om deze processen te versnellen en te verbinden hebben we een secretaris nodig die zorgt voor opvolging en implementatie, maar die ook de ROM-directeuren ondersteunt met lobbykracht op nationaal niveau. De secretaris is de landelijke contactpersoon voor -en dienstverlenend aan- de ROM-directeuren en strategen.

Je bereidt de ROM-directeuren overleggen voor en zorgt voor follow up. Je bent regelmatig in Den Haag bij het ministerie van EZK en onderhoudt daar je eigen netwerk. Verder laat je regelmatig je gezicht zien bij de 9 ROM’s die zijn verspreid over het land, van Middelburg tot Groningen en van Haarlem tot Maastricht. Je bent dus vaak onderweg. Het is een dynamische baan met veel vrijheid, tegelijk verwachten we van je dat je een teamplayer bent die een passie heeft voor ons werkveld.

Wat betekent dat in de praktijk?

  • Je doet de voorbereiding (met administratieve ondersteuning) van de ROM-directeuren overleggen en opvolging van actiepunten;
  • Je ondersteunt de ROM-directeuren met beleidsvoorbereiding en strategische vragen;
  • e stemt frequent af met de strategen aan de verschillende ROMs; zij ontwikkelen het perspectief voor de verdergaande landelijke ROM samenwerking die jij naar de ROM directeuren brengt en waarop je feedback ophaalt en terug brengt;
  • Je zorgt voor goede verbindingen tussen de ROM-directeuren overleggen en de ROM-brede overleggen van de hoofden Capital, Innoveren en Internationaliseren. Daarnaast breng je relevante zaken vanuit de directeuren overleggen daarnaartoe en haalt input en inzichten op;
  • Je vervult ook een lobbyrol in ons landelijke netwerk (EZK, VNO-NCW, MKB-Nederland, InvestNL, Techleap etc.) en je signaleert relevante ontwikkelingen.

Wat verwachten wij van je?

De ideale kandidaat voor deze functie voldoet aan de volgende eisen:

  • je gelooft in nog hechtere samenwerking tussen de landelijke ROMs en ziet kansen om hier een succes van te maken, middels beleids- en netwerkvorming en concrete programma’s en projecten;
  • je hebt ervaring op het gebied van beleidsontwikkeling, strategie en/of lobbywerkzaamheden, bij voorkeur gerelateerd aan regionale economische ontwikkeling;
  • je hebt bij voorkeur een bestaand netwerk binnen Den Haag en relevante partners;
  • je bent nieuwsgierig, analytisch, een zelfstarter; je schrijft makkelijk;
  • je hebt minstens 8 tot 10 jaar werkervaring;
  • je houdt van afwisseling en vindt het leuk om vaak onderweg te zijn;
  • je bent een stevig persoon, die zowel de ROM-collega’s als stakeholders goed te woord kan staan;
  • je hebt academisch werk- en denkniveau.

Wij bieden

  • Een afwisselende en verantwoordelijke functie met een directe lijn naar de landelijke voorzitter ROMs;
  • Directe impact op de koers van de ROM’s;
  • Op 9 locaties een team van 800 gezellige en hardwerkende collega’s;
  • Een functie met veel vrijheid en autonomie;
  • Je uitvalsbasis is één van de 9 ROM’s, welke dat is mag je zelf kiezen;
  • Soort dienstverband: 0,8 of 1 fte, eerst een jaarcontract kan later omgezet in onbepaalde tijd;
  • Salarisindicatie schaal 13 of 14;
  • Uitstekende en moderne secundaire arbeidsvoorwaarden met persoonlijk opleidingsbudget.

Solliciteren? Herken jij je in de functie? Dan ontvangen wij graag je motivatiebrief en uitgebreid CV voor 16 september a.s. Je kunt je sollicitatie sturen naar: info@horizonflevoland.nl t.a.v. Suzanne van Stormbroek.

Acquisitie n.a.v. deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

NWO-subsidie voor onderzoek van ROM’s en Universiteit Utrecht naar ecosystemen voor ondernemerschap

Onder aanvoering van prof. dr. Erik Stam van de Universiteit Utrecht gaat een consortium bestaande uit de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), de Haagse Hogeschool en het Rathenau Instituut-KNAW aan de slag met het project ‘Maatschappelijke Missies mogelijk maken met Ecosystemen voor Ondernemerschap’ (ESMEE). Aan dit, en twee andere projecten over missiegedreven innovatiesystemen, is via de NWO KIC-call in totaal 4,2 miljoen euro toegekend. Maatschappelijke en private partners dragen 800.000 euro bij aan cofinanciering.

ROM’s, met een landelijk dekkend netwerk van 9 ontwikkelingsmaatschappijen, spelen een belangrijke rol bij het ontwikkelen van ecosystemen en het versnellen van maatschappelijke transities. Dit blijkt ook uit het recent gepubliceerde evaluatierapport van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Met de kennis en data vanuit de ROM’s maakt prof. dr. Stam samen met de andere aangesloten kennisinstellingen een wetenschappelijke analyse van de mechanismen van ecosysteemontwikkeling. Door aan de hand van data te bepalen hoe een ecosysteem zich ontwikkelt en waar de hiaten liggen, kunnen de ROM’s hun dienstverlening nog beter afstemmen op de behoeften van ondernemers.

“Om innovatieve technologieën goed in te kunnen zetten voor de oplossingen van morgen heb je het hele ecosysteem nodig. Dan heb je het over onder andere financiering, talent, marktvraag, netwerk, leiderschap; allemaal ‘ecosysteemknoppen’ waaraan je kunt draaien om het innovatievermogen te ontsluiten. Met de uitkomsten van het ESMEE-project weten wij als ROM’s nog beter aan welke knoppen we moeten draaien om een ecosysteem beter te laten functioneren. Door onze data slim te analyseren kunnen we beter voorspellen welke investeringen, innovatieprojecten en buitenlandse bedrijven de gunstigste maatschappelijke impact hebben. We zijn heel blij om samen te kunnen werken met ecosysteemexpert prof. dr. Erik Stam op dit project,” zegt Rinke Zonneveld, directeur van InnovationQuarter en voorzitter van ROM-Nederland.

Landelijke evaluatie: Rijk, versterk positie Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) zijn een cruciale speler in het innovatielandschap in Nederland, zo blijkt uit de landelijke evaluatie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De ROM’s werden beoordeeld op hun resultaten over de periode 2016-2020. Niet alleen slaagden de ROM’s er ruimschoots in de innovatie- en concurrentiekracht van hun regio te versterken, ze vervulden bovendien een cruciale rol bij het ontwikkelen van ecosystemen en het versnellen van maatschappelijke transities. Het Rijk wordt geadviseerd de samenwerking met de ROM’s verder te versterken en de ROM’s een nadrukkelijkere rol te geven in de uitvoering van nationaal en Europees innovatiebeleid, zoals het Nationaal Groeifonds. Willen de ROM’s hun rol in ecosysteemontwikkeling en de versnelling van maatschappelijke transities goed uit kunnen voeren, is aanvullende financiering van het Rijk nodig.

 

Regionale ontwikkelingsmaatschappijen zijn actief om de innovatie- en concurrentiekracht van Nederlandse regio’s te bevorderen. De ROM’s ontwikkelen de innovatie-ecosystemen in hun regio, financieren innovatieve bedrijven in de vroege fase en helpen innovatieve buitenlandse bedrijven bij vestiging in de regio.

De evaluatie noemt een aantal aanbevelingen aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat:

  • Continueer de betrokkenheid van het Rijk bij de ROM’s, en maak werk van een breder (integraal) EZK-opdrachtgeverschap. Maak daarbij scherp wat van de ROM’s verwacht wordt op ecosysteem-ontwikkeling, bovenregionale samenwerking en maatschappelijke opgaven
  • Versterk de ontwikkelkracht van de ROM’s, om regionale ecosystemen te kunnen doorontwikkelen en geef de ROM’s meer nationale financiering, aangezien de huidige financiering teveel overhelt naar de regionale aandeelhouders (nu 80% regio, 20% Rijk), zeker met het oog op de grotendeels landelijke opgaven
  • Geef de ROM’s positie in de uitvoering van grote nationale en internationale programma’s, zoals het Nationaal Groeifonds. De ROM’s hebben namelijk een unieke positie als uitvoeringsinstrument van Rijk en Regio
  • Houd de aandeelhoudersinstructie omtrent investeringen opnieuw tegen het licht. Baanbrekende technologieën als deeptech zijn hoogtechnologisch, kapitaalintensief en kennen een lange terugverdientijd. Daar passen andere criteria op het gebied van maximale looptijd, maximale investeringsomvang en risicoprofiel bij
  • Zet de koerswijziging ‘van volume naar value’ door, en zet meer in op het aantrekken van buitenlandse bedrijven die regionale ecosystemen versterken

Ook de ROM’s krijgen een aantal aanbevelingen mee:

  • Stem het meten van KPI’s beter af, en besteed hierbij ook meer aandacht aan de maatschappelijke effecten van de activiteiten van de ROM’s
  • Zet een lichte, overkoepelende structuur op als ROM-Nederland, zeker nu er met 9 ROM’s een landelijk dekkend netwerk is ontstaan
  • Werk aan regionale, innovatie-ecosysteemagenda’s
  • Zet de drie kerntaken (Innoveren, Investeren, Internationaliseren) nog meer geïntegreerd in voor ecosysteemontwikkeling. Bij het oppakken van maatschappelijke opgaven is er ook een rol weggelegd voor nieuwe financieringsarrangementen (publiek/privaat, subsidies/leningen)
  • Blijf de samenwerking met Invest-NL en RVO uitbouwen

”Wij zijn zeer verheugd met deze evaluatie. De ROM’s spelen een cruciale rol bij het versterken van de innovatiekracht van Nederland door bedrijven te ondersteunen  met investeren, innoveren en internationaliseren. De evaluatie laat ook helder zien dat we als uniek instrument van Rijk en regio nog veel meer kunnen betekenen voor het nationaal verdienvermogen, zeker nu we als ROM’s landsdekkend zijn. Het is dan ook zeer wenselijk dat het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat de nationale bijdrage aan de ROM’s verhoogt, zoals de evaluatie aanbeveelt. Want momenteel is slechts 20% van de financiering van de ROM’s door het Rijk, terwijl veel van de maatschappelijke opgaven wel nationaal zijn,” aldus Rinke Zonneveld (voorzitter Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen Nederland).

“De ROM’s krijgen in de evaluatie een 8 van het geënquêteerde bedrijfsleven, onder meer vanwege hun netwerk en resultaatgerichtheid. Mkb-ondernemers staan voor grote uitdagingen: productie- en procesinnovatie om de productiviteit te verhogen, verduurzaming, digitalisering. In deze tijd allemaal belangrijker dan ooit. De ROM’s kunnen hier een belangrijke rol vervullen,” zegt voorzitter Jacco Vonhof van MKB-Nederland.

Investeren: meest actieve VC-investeerders van Nederland

In de periode 2016-2020 waren de ROM’s betrokken bij maar liefst 45% van alle venture-capitalinvesteringen in Nederland. De ROM’s zijn hiermee met afstand de meest actieve VC-investeerders van Nederland. Meestal gaat het hierbij om hoogtechnologische, innovatieve bedrijven in een vroege fase. De ROM’s financieren in een uiterst lastig landschap: ze investeren in die startups en scale-ups waar de private markt nog niet durft in te stappen, ze investeren niettemin tegen marktconforme voorwaarden en worden daarnaast geacht hun inzet terug te verdienen (revolverende fondsen). Toch is het de ROM’s gelukt om in de evaluatieperiode € 47 mln. aan positief resultaat te boeken. Bovendien slagen de ROM’s er erg goed in om privaat kapitaal te activeren. € 1 van een ROM levert gemiddeld € 3-6 aan private cofinanciering op.

Innoveren: aanjagers van innovatie en ecosystemen

De ROM’s stimuleren innovatie in het mkb op het gebied van onder meer gezondheid, duurzaamheid, food, veiligheid, smart industry en circulaire economie. De ROM’s werken hiertoe met bedrijven en kennisinstellingen aan innovatieprojecten en businesscases, maar ook aan randvoorwaarden voor innovatie zoals fieldlabs, beschikbaarheid van financiering en het ontwikkelen van netwerken en programma’s. Versterking van regionale innovatie-ecosystemen is een wezenlijk onderdeel van het activiteitenpakket van de ROM’s op het gebied van innovatie. Qua activiteiten wordt het organiseren van financiering voor projecten en de rol als adviseur en sparringpartner positief gewaardeerd. Dit geldt ook voor het bijeenbrengen van bedrijven in consortia. waarbij de neutrale positie van de ROM’s een belangrijke incentive blijkt te zijn voor het vertrouwen in de onderlinge samenwerking aan innovatieve ideeën. De bovenregionale samenwerking tussen de ROM’s is de afgelopen jaren toegenomen, mede door grotere programma’s in het kader van het missiegedreven innovatiebeleid, Europese programma’s en het Nationaal Groeifonds.

Internationaliseren: samenwerking NFIA en ROM’s best practice

ROM’s hebben sinds hun ontstaan de taak om buitenlandse bedrijven naar hun regio te trekken om daarmee de economie en werkgelegenheid in de betreffende regio’s te stimuleren.

De 6 ROM’s[1] wisten in de evaluatieperiode 711 investeringsprojecten (65% boven doelstelling) te realiseren, waarbij € 6,2 mrd. (bijna 3 maal zoveel als doelstelling) werd geïnvesteerd en bijna 24.000 arbeidsplaatsen werden gerealiseerd (10.000 meer dan de gezamenlijke doelstellingen). De samenwerking tussen de NFIA (Netherlands Foreign Investment Agency) en de ROM’s wordt breed geprezen als een voorbeeld hoe uitvoeringsorganisaties van Rijk en regio’s kunnen samenwerken. Sinds 2018 is het takenpakket van de ROM’s uitgebreid met ondernemersondersteuning in het (verder) internationaal ondernemen. Internationale handelsbevordering is van wezenlijk belang voor de Nederlandse economie. De evaluatie beveelt aan ook aan deze relatief nieuwe taak van de ROM’s een landelijke financiële impuls te geven.

[1] De evaluatie richt zich op de BOM, InnovationQuarter, Impuls Zeeland, LIOF, NOM en Oost NL. Inmiddels zijn er 9 ROM’s actief in een landelijk dekkend netwerk; naast bovenstaande zes behoren ook Horizon Flevoland, ROM Utrecht Region en ROM InWest tot ROM-Nederland.

Webinar ‘Het uur van Willem van der Leegte’

20-10-2022, 11.30-12.30 uur | online

VDL Groep. Een iconisch rood, wit, blauw logo dat symbool staat voor een doeltreffende operatie van ruim honderd maakbedrijven. Van metaal, bussen tot halfgeleiders. Binnen de maakindustrie heeft deze gigant vrijwel overal een vinger in de pap. Onder leiding van Willem van der Leegte neemt de onderneming met bijna 16.000 medewerkers een stevige positie in als een van de grootste industriële werkgevers in Nederland. In 2021 behaalde het Brabantse familiebedrijf na twee jaar tegenwind alsnog een omzet van bijna 5 miljard.

Wat kunnen we leren van dit Eindhovense conglomeraat? Hoe belangrijk zijn innovatie en digitalisering voor VDL? Wat is de visie van het bedrijf op ketenlogistiek, geopolitiek, duurzaamheid en niet onbelangrijk talent? Een uur lang gaat presentator Roelof Hemmen in een ‘zomergasten-achtige’ setting in gesprek met topman Willem van der Leegte.

Het webinar vindt plaats op donderdag 20 oktober van 11:30 uur tot 12:30 uur. Dit webinar wordt georganiseerd voor medewerkers van de ministeries van Financiën en EZK, Provincies, relaties uit het ecosysteem van de ROM’s, Invest-NL en voor portfoliobedrijven van de ROM’s.

Aanmelding webinar 'Het uur van Willem van der Leegte'

Regionale ontwikkelingsmaatschappijen motor achter maatschappelijke transities

Resultaten ROM-Nederland 2021

Vanaf eind 2021 zijn de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) landelijk dekkend. Vanuit dit landelijk netwerk vormen de 9 ROM’s de motor achter maatschappelijke & economische uitdagingen als de energietransitie, de voedseltransitie, gezond ouder worden en veiligheid. Allemaal landelijke opgaven die vanuit de regio’s gerealiseerd worden. Het afgelopen jaar waren de ROM’s betrokken bij 734 landelijke innovatieprojecten met een omvang van € 190 miljoen. Ook ondersteunden de ROM’s 223 buitenlandse bedrijven bij nieuwe vestigingen en uitbreidingen met 9.012 arbeidsplaatsen en € 2,1 miljard aan uitgelokte investeringen. De ROM’s zijn betrokken bij de helft van alle venture capital aanvragen in Nederland en zijn daarmee met afstand de meest actieve investeerders van Nederland.

“De ROM’s betekenen ongelooflijk veel voor regionale ondernemers. Dat laten de resultaten uit 2021 wel zien. Sinds de oprichting neemt het aantal bedrijven dat is geholpen alleen maar toe. Zo is het aantal innovatieve bedrijven waarin geïnvesteerd is gegroeid van 126 in 2016 naar 250 in 2021. En investeren is slechts een van de taken van de ROM’s. In totaal zijn duizenden bedrijven een stap verder geholpen. Nu de ROM’s landelijk dekkend zijn, organiseren we nog beter de regionale en bovenregionale samenwerking tussen innovatieve bedrijven, overheid en kennisinstellingen. Zo ondersteunen we nog meer innovatieve ondernemers en dat is goed voor de bedrijvigheid van Nederland”, aldus minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens.

Bekijk de infographic ROM-resultaten 2021

Maatschappelijke en economische impact
Een optische AI-technologie om te zien hoe lang groente en fruit houdbaar blijft (OneThird uit Enschede), een toiletreinigingssysteem op basis van ultrasone geluidsgolven (TranZero uit Creil), batterijen die sneller opladen en lichter, efficiënter en goedkoper zijn (LionVolt uit Eindhoven), of het versnellen van de toepassing van waterstof in de maritieme sector (consortium SH2IPDRIVE). Het is een kleine greep uit innovaties van bedrijven die door de regionale ontwikkelingsmaatschappijen het afgelopen jaar geholpen zijn.

Innovatief ondernemerschap is essentieel voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Verandering wordt gerealiseerd in de regio. Krachten bundelen tussen regio’s en het rijk is echt nodig om innovatie te stimuleren voor de toekomst van Nederland. Dit bevestigt ook het rapport ‘Samen de lat hoog leggen’ van de Adviesraad voor Wetenschap, Technologie en Innovatie (AWTI) medio 2021.

Het afgelopen jaar voerde het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een landelijke evaluatie uit naar de ROM’s over de afgelopen vijf jaar. Dat rapport wordt in de komende maanden gepubliceerd.

 

ROM’s de economische schakel tussen rijk en regio

Regionale krachten bundelen

De gezamenlijke ROM’s betekenden in 2021 veel voor het innovatieve bedrijfsleven van Nederland.

In 2021 werkten de ROM’s intensief samen aan proposities voor het Nationaal Groeifonds. Daarnaast werken de ROM’s samen aan (Europese) programma’s in het kader van missiegedreven innovatiebeleid. Binnen het programma Voedselwaarde realiseren de ROM’s businesscases die bijdragen aan een hoogwaardiger gebruik van (groene) grondstoffen en het tegengaan van verspilling in de keten. In 2021 is tevens de eerste stap gezet om als gezamenlijke ROM’s op een gestandaardiseerde en pragmatische wijze maatschappelijke impact te meten.

Ook de komende jaren zetten de ROM’s in op een intensievere bovenregionale samenwerking en meer inzet op regionale ecosystemen voor onderzoek en innovatie. De ROM’s ondersteunen ondernemers door samen te innoveren, te investeren en te internationaliseren.

Resultaten in 2021: € 2,1 miljard aan investeringen in de regionale economie

Innoveren

Misschien wel belangrijkste taak van de ROM’s is de ontwikkelingskracht: het opwerken en realiseren van innovatieprojecten, businesscases en innovatieprogramma’s met innovatieve mkb-ondernemingen en het actief ontwikkelen van innovatie-ecosystemen. Afgelopen jaar ging het om 734 innovatieprojecten met naar verwachting enkele duizenden bedrijven, op het gebied van energietransitie, voedseltransitie, grondstoffentransitie, gezond ouder worden, veiligheid en sleuteltechnologieën zoals quantum, waterstof en AI. De innovatieprojecten hebben een financiële omvang van € 190 miljoen. Vanuit de ontwikkelingstaak zijn de ROM’s ook nauw betrokken bij de meeste Groeifonds-aanvragen.

Investeren

De negen regionale ontwikkelingsmaatschappijen investeerden in 2021 in 250 innovatieve bedrijven met een investeringsvolume van ruim € 143,7 miljoen. Hiermee waren de ROM’s betrokken bij de helft van de bedrijven die afgelopen jaar venture capital wisten aan te trekken. Daarmee zijn ze een van de meest actieve investeerders van Nederland. Daarnaast verstrekten de ROM’s in 2020 en 2021 in totaal € 289 miljoen aan Corona-OverbruggingsLeningen aan meer dan 974 bedrijven.

Internationaliseren

Buitenlandse bedrijven zijn in Nederland goed voor 30% van de R&D investeringen. Samen met het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) en partners in de regio, zijn de ROM’s verantwoordelijk voor het aantrekken van internationale bedrijven naar Nederland. Het afgelopen jaar ondersteunden de ROM’s 223 buitenlandse bedrijven bij nieuwe vestigingen en uitbreidingen. In totaal investeren deze bedrijven de komende 3 jaar € 2,1 miljard in de economie en creëren meer dan 9.000 arbeidsplaatsen. Naast het aantrekken van buitenlandse bedrijven, helpen de ROM’s ook gevestigde MKB ondernemingen om meer zaken te doen in het buitenland. In 2021 organiseerden de ROM’s, samen met Trade and Innovate NL, 238 internationale handelsactiviteiten die informatie en buitenlandse contacten opleverden voor meer dan 4.500 deelnemers.

Bekijk de Infographic ROM-resultaten 2021

 

fotograaf Irene Vijfvinkel

Eén aanspreekpunt voor ondernemers met internationaliserings-vraagstukken

Om de kansen van het innovatieve MKB in het buitenland te vergroten, bundelen de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) in Nederland hun krachten binnen het Enterprise Europe Network (EEN). Ondernemers krijgen hiermee één aanspreekpunt voor hun internationaliseringsvraagstukken.

EEN ondersteunt ondernemers, onderzoeksinstituten, universiteiten, technologiecentra en instellingen voor bedrijfs- en innovatieontwikkeling kosteloos bij het vinden van partners wereldwijd. Daarnaast verstrekt het netwerk marktinformatie voor handel & export en informatie over Europese wet- en regelgeving.

Aansluiting reguliere activiteiten

De ondersteuning van EEN sluit naadloos aan op de reguliere activiteiten van de ROM’s. Dit landelijk dekkende netwerk van ontwikkelingsmaatschappijen stimuleert innovatie in de regio en investeert in innovatieve en snelgroeiende bedrijven. Daarnaast zijn de ROM’s verantwoordelijk voor het aantrekken en behouden van buitenlandse bedrijven en ondersteunen ze bedrijven in de regio bij het betreden van buitenlandse markten.

“De landelijke inzet van het netwerk van de ROM’s binnen het Enterprise Europe Network vergroot de internationale concurrentiekracht van het Nederlandse innovatieve MKB”

Brigit van Dijk – Van de Reijt – algemeen directeur van de BOM

Recent noemde de Adviesraad voor Wetenschap, Technologie en Innovatie (AWTI) in haar rapport ‘Samen de lat hoog leggen’ de regio’s als bakermat voor vernieuwing en innovatie. “De landelijke inzet van het netwerk van de ROM’s binnen het Enterprise Europe Network vergroot de internationale concurrentiekracht van het Nederlandse innovatieve MKB”, aldus Brigit van Dijk – Van de Reijt, algemeen directeur van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) namens de Regionale Ontwikkelings Maatschappijen Nederland.

Nationaal en internationaal netwerk

Het Enterprise Europe Netwerk bestaat uit 600 organisaties in 68 landen. EEN werkt nationaal én internationaal samen met Kamers van Koophandel, overheidsagentschappen en instellingen voor bedrijfs-, innovatieontwikkeling en kenniscentra. Het netwerk wordt gefinancierd door de Europese Unie en het ministerie van Economische Zaken & Klimaat. EEN-partners in Nederland zijn de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de Hanzehogeschool, Business Development Friesland, New Energy Coalition, Water Alliance en zeven regionale ontwikkelingsmaatschappijen.

Enterprise Europe Network

Ondernemers die internationale markten betreden kunnen contact opnemen met hun contactpersoon bij de ROM in hun eigen regio of via de portal.

Bezoek de portal

50 miljoen euro voor internationale ambities van startups en innovatief MKB

Om het verdienvermogen van het Nederlandse innovatieve bedrijfsleven in het buitenland te vergroten, bundelen Invest International en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen hun krachten. Invest International stelt tot 50 miljoen euro beschikbaar en maakt zo co-financiering met de ROM’s mogelijk.

De International Trade Facility is bedoeld voor Nederlandse startups, scaleups en het innovatieve MKB die met hun internationale groeiambities willen bijdragen aan het realiseren van de Sustainable Development Goals (SDG’s). Invest International en de ROM’s gaan deze Nederlandse bedrijven gezamenlijk financieren en/of ondersteunen bij het toegang krijgen tot de juiste (financierings)instrumenten van onder meer de ROM’s, Invest International, grootbanken, RVO en Atradius.

Martijn van Gruijthuijsen, voorzitter van de commissie Regionale Economie van het Interprovinciaal Overleg, noemt het initiatief “goed nieuws voor ons innovatieve MKB en het regionaal verdienvermogen. Deze faciliteit geeft een broodnodige impuls aan bedrijven die werken aan de oplossingen voor de maatschappelijke opgaven van vandaag en morgen.”

“Het marktaandeel van de ROMs in de Nederlandse VC markt bedraagt bijna 60% en een aanzienlijk deel van onze portfoliobedrijven heeft internationale groeiambities. Deze samenwerking geeft onze startups direct toegang tot ondersteuning en kapitaal en kan een flinke boost geven aan de succesvolle groei van de Nederlandse startups wereldwijd”, zegt Brigit van Dijk – Van de Reijt namens ROM-Nederland.

“De Sustainable Development Goals (SDG’s) bieden bedrijven in Nederland enorme zakelijke mogelijkheden. Samen met de regionale ontwikkelingsmaatschappijen willen we investeren in de innovatieve oplossingen van koplopers”, aldus Joost Oorthuizen, CEO van Invest International.

Inventarisatie

Aanleiding voor de International Trade Facility is een inventarisatie door de ROM’s waaruit blijkt dat twintig procent van de Nederlandse startups internationale aspiraties heeft, maar dat deze doelgroep van startups, scaleups en MKB er maar beperkt in slaagt om de stap naar buitenlandse markten te maken. Veelal worden hun proposities in de vroege fase door andere investeerders als te risicovol of te complex ervaren. Als men al financiering krijgt dan is het vaak tegen hoge kosten voor relatief kleine tickets. Daarnaast ontbreekt het vaak aan inhoudelijke begeleiding.

De samenwerking tussen Invest International en de ROM’s brengt kapitaal, internationale netwerken, toegang tot regionale bedrijven en de ervaring met verschillende vormen van risicokapitaal bijeen.

Loket

Ondernemers die internationale markten betreden kunnen contact opnemen met de ontwikkelingsmaatschappij in hun regio of Invest International.

Eindrapport Corona-Overbruggingslening – € 300 miljoen hield innovatieve bedrijfsleven overeind

Het bleek een noodzakelijk instrument om het innovatieve bedrijfsleven in de coronacrisis voor Nederland te behouden: in 6 weken tijd tuigden de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), samen met Techleap.nl en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, een structuur op om de Corona-OverbruggingsLening (COL) voor innovatieve startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers uit te voeren. De ROM’s hebben 2.276 leningaanvragen beoordeeld met een totaal aangevraagd vermogen van € 840 miljoen. Daarvan werden 974 aanvragen goedgekeurd ter waarde van bijna € 300 mln. Inclusief de cofinanciering door bestaande aandeelhouders en derden werd er in totaal € 331 miljoen in het innovatieve bedrijfsleven geïnvesteerd.

Meeste toekenningen in sectoren Life Sciences, Cleantech en Hightech

De COL heeft vooral het innovatieve bedrijfsleven in Nederland ondersteund: de sectoren Life Sciences (56%), Cleantech & Energy (54%) en Hightech (53%) hadden de hoogste toekenningspercentages. Dit zijn bij uitstek sectoren met een hoog risicoprofiel en een grote kapitaalbehoefte. De COL vormde een noodkrediet voor bedrijven voor wie andere financiële steunmaatregelen niet passend waren.
Het vaakst vroegen bedrijven een lening aan tussen de € 50.000 en € 250.000. 58% van de aanvragers was een startup, 22% een scale-up.

Lees hier het COL eindrapport met facts, figures en ondernemersverhalen

Hoog-risicosectoren nog steeds moeite om financiering aan te trekken

“We zijn nog niet begonnen met het terugbetalen van onze COL-lening,” zegt Erdem Ay, CEO van Fited. Fited gebruikt smartphonefoto’s voor het 3D-printen van scoliose-braces. “We zijn nu op zoek naar additionele financiering, zodat we ons klinische werk kunnen voortzetten.” Rinke Zonneveld (voorzitter ROM-Nederland & directeur InnovationQuarter) en Maurice van Tilburg (Managing Director Techleap.nl) geven aan de bedrijven nauwlettend te blijven volgen. “Hier stopt ons werk niet. We kijken mee of de bedrijven die een COL hebben ontvangen, ook succesvol zijn in de vervolgfase. Een groot deel van de markt wordt heropend, maar hoogrisicosectoren met een grote kapitaalbehoefte – belangrijk voor onze economie – hebben nog steeds grote moeite om financiering aan te trekken.”

Bedrijven in corona vier keer zo snel door hun geld heen

Een technologie waarmee de performance van warmtepompen enorm stijgt (Blue Heart Energy), een zeer innovatieve en betaalbare steunzool (T-soles) en veilige bedtenten voor ernstig gehandicapte kinderen (CloudCuddle); zomaar een greep uit de bedrijven die in de coronacrisis overeind bleven dankzij de COL-lening. De runway van investeringen werd in coronatijd voor bedrijven 4 keer zo kort; ze waren dus 4 keer zo snel door hun geld heen. Voor relatief jonge bedrijven met sowieso weinig vet op de botten vormt dat een direct probleem. Na onderzoek door Techleap.nl onder honderden startups naar de financiële situatie ten gevolge van de COVID-19-crisis, trok het ministerie van Economische Zaken en Klimaat vanaf april 2020 in diverse tranches € 300 miljoen uit om startups, scale-ups en het innovatieve mkb te behouden voor de Nederlandse economie.

“Innovatie is de ruggengraat van ons toekomstig verdienvermogen,” zegt minister Stef Blok van Economische Zaken en Klimaat. “De corona-uitbraak, een pandemie van ongekende proporties, was een acute bedreiging voor bijna alle ondernemers. Veel van hen hebben we kunnen helpen met de diverse steunregelingen. Voor startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers bood het overbruggingskrediet uitkomst. Bijna 1.000 bedrijven, allemaal met veel potentie omdat ze een rol spelen of gaan spelen bij bijvoorbeeld de energietransitie, digitalisering of verduurzaming, hebben we dankzij de COL voor Nederland kunnen behouden.”

Meeste aanvragen uit Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant

Uit de regio’s Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant kwamen de meeste aanvragers. Het vaakst toegekend werden aanvragen door de ROM’s Impuls Zeeland en Horizon Flevoland. In alle regio’s bestond minder dan de helft van de toegekende aanvragen uit portfoliobedrijven van de ROM’s, waarbij LIOF en NOM relatief de meeste portfoliobedrijven een COL toekenden en Innovatiefonds Noord-Holland en InnovationQuarter de minste.

Naast relevante facts en figures over de COL-lening vindt u in het eindrapport ook ondernemersverhalen. Waar hebben ze de COL voor aangewend, hoe gaat het nu met ze en wat hebben ze in de regeling gemist.

Webinar: Terugblik op de Corona-OverbruggingsLening (COL): waar staan ondernemers nu? En wat hebben we ervan geleerd?

De COL-regeling werd eind april 2020 – kort na de 1e lockdown – gelanceerd voor startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers die vanwege COVID-19 in de financiële problemen waren gekomen. Op 1 juli 2021 sloot de regeling. Waar staan de ondernemers nu? En wat hebben we ervan geleerd?

Wat heeft de COL-regeling gebracht?

Vanaf eind april 2020 tot 1 juli 2021 hebben bijna 1.000 ondernemers een lening ontvangen met een totale waarde van ongeveer 300 miljoen euro. Hebben zij de coronacrisis overleefd en hoe staat hun bedrijf er nu voor? Hierover gaan we live in gesprek met onder andere ondernemer T-Soles, producent van een innovatieve steunzool door middel van CT-scanning en 3D printing. En worden de ervaringen van HappyGlass en Blueheart Energy gedeeld.

Met Maurice van Tilburg van Techleap.nl en Rinke Zonneveld namens de ROM’s kijken we terug op de COL. Hoe hebben zij de regeling opgetuigd in amper 6 weken tijd? Wat ging goed en wat kon beter? Waar zien zij verbeteringen in het ondernemersklimaat voor startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers in Nederland?

Kortom, voldoende gespreksonderwerpen voor een gevarieerd interactief webinar over een van de meest impactvolle samenwerkingen tussen de ROM’s en Techleap tot nu toe.

Wanneer?

Het webinar vindt plaats op dinsdag 2 november van 16.00 tot 17.00 uur. Kort voor het webinar ontvangt u een deelnamelink.

Aanmelden
Via onderstaand formulier kunt u zich aanmelden. Tevens kunt u aangeven welke vragen u wilt stellen. Uw vragen kunt u ook tijdens het webinar stellen via de chat. Voorafgaand aan het webinar ontvangt u een link voor deelname.

Aanmelding webinar Corona-OverbruggingsLening